Ab en Dick woonden allebei in de buurt van Polder Nieuwland. De periode dat ik met hen op de lagere school zat heb ik veel met hen opgetrokken. Een Walhalla was het in de buurt van de Hoogendijk. Het Noordhoekse Wiel, waar we te midden van de wilgenknotten in het moerasachtige gebied een hut hadden gebouwd, waar moeilijk bij was te komen. Weken hebben we er dagelijks aan gebouwd. Struinen door polder Nieuwland, vissen aan de rivier De Noord en de gevangen vissen op een vuurtje bij de hut gaarbakken. Pannekoeken erbij, de ultieme jongensdroom werd daar toen werkelijkheid.
Nadat meneer van Bentum in beeld kwam is er veel veranderd. Niet alleen op Nieuwland, de hele economische dynamiek heeft zich op mondiaal niveau enorm ontwikkeld en heeft veel veranderd in de fysieke leefomgeving van heel veel mensen. Polder Nieuwland is hier slechts een minuscuul voorbeeldje van, maar toch……… Laten we maar dicht bij huis blijven, dan plaats je het in een herkenbare context en wordt ook duidelijk wat er is gebeurd en hoe het proces zich door de tijd heen heeft ontwikkeld.
De zestiger jaren, waarin het plaatje van Ab en Dick zich afspeelt, lijkt idyllisch maar de werkelijkheid was echter schrijnend. Juist in deze jaren, waarin de economie zich razendsnel ontwikkelde, ontbrak het aan voldoende regelgeving en een goed referentie kader van de gevolgen die dit met zich meebracht. Rivieren waren open riolen. Fabriekslozingen met stofjes van chemische aard waren aan de orde van de dag. Het bewustzijn dat dit zo niet langer zo kon blijven duren vatte post in de mindset van de voorlopers van de milieubeschermers en groene bestuurders. Geiten wollen sokkenfiguren maakten zich hiervan intellectueel eigenaar. Back to basic was hun devies. Maar ook de Club van Rome liet in een vroeg stadium van zich horen.
Inmiddels leven we een aantal decennia verder. Nog steeds is er sprake van een enorme druk op natuurlijke bronnen en een enorme afname van biodiversiteit, waarvan niemand weet wat hiervan op langere termijn de impact zal zijn. Wetenschappelijk wordt er echter steeds meer bekend. Door het aanleggen van data bases en onderzoek kunnen er toch veel conclusies worden verbonden aan de ervaringen uit het verleden. Deze wetenschappelijke basis leidt er steeds meer toe dat er integraal wordt gekeken naar zaken die het milieu aangaan. 
Een kleinschalig voorbeeld vindt u op Polder Nieuwland. Er zijn enkele gebiedjes in tact gebleven en die hebben ook de status van natuur gekregen. Op de kop van het terrein in het Papendrechtse deel is er een nat gebied bewaard gebleven, waarin de natuurlijke processen niet zijn verstoord. Dit gebiedje is niet bij toeval in tact gebleven. De natuurwaarden ervan zijn professioneel in kaart gebracht en dient als leef- en foerageergebied voor meerdere vogelsoorten en tevens is het een kraamkamer voor de vissen en vogels die in dit gebiedje leven. Dat juist dit gedeelte gespaard is gebleven heeft hier uiteraard mee te maken. Maar de belangrijkste reden is het gegeven dat er per hectare bebouwd oppervlak een hoeveelheid open water dient te zijn, die dient als waterberging voor het gebied. In Rotterdam worden er allerlei kunstgrepen uitgehaald (waterbergingen onder parkeergarages en dat soort oplossingen). Hier was in de bestaande situatie de hele infrastructuur inclusief de bijbehorende biotoop al aanwezig.
De sloot rondom het terrein onderlangs de dijk levert hieraan ook een belangrijke bijdrage. Deze staat direct in verbinding met dit natte gebied. Tegen een zeer lage investering is hier een maximaal resultaat bereikt.
Een tweede reden is de ruimtelijke verbinding met het Noorhoekse Wiel. Doordat deze gebieden min of meer in elkaars verlengde liggen ontstaat er een soort ecologische verbindingszone, die dient als trekroute voor vogels en andere dieren. Daarnaast wordt steeds meer het principe van natuurcompensatie gehanteerd, daar waar het essentiële natuur aangaat. Dat dit gebied daarom in tact is gebleven is een gevolg van groeiend bewustzijn en praktisch inzicht (waterberging). Het is dan wat minder idyllisch dan inde zestiger jaren, maar er is sinds die tijd wel op veel gebieden grote vooruitgang geboekt, vooral daar waar het de samenhang betreft van menselijk handelen en het beperken van de gevolgen voor de natuur, en dat is pure winst.
Pr. nieuwland :Jan van wijngaarden
|
